Kunstzinnige werkperiodes

In de eerste helft van 2019 heb ik in mijn atelier Rose in Blue kunstzinnige werkperiodes aangeboden. In oktober van dit jaar ga ik daarmee verder. Maar wat is dat precies, een werkperiode? Waar komt het idee vandaan en wat motiveert mij om dit aan te bieden? En wat kunt u eraan hebben?

Tijd en ruimte om te ontdekken

Een werkperiode is, in mijn werk, een alliantie tussen ruimte en tijd. Op z’n eenvoudigst te zien als de ruimte en de tijd die je vrijmaakt om je te kunnen wijden aan een taak. Een opdracht waar je vrijwillig voor kiest. Een opdracht van kunstzinnige aard waarvan je het eindresultaat niet van tevoren kent, maar waarbij de kunst van het ontdekken centraal staat. Continuïteit in het oefenen, een vleugje discipline en doorzettingsvermogen zijn eigenlijk alles wat je nodig hebt om deel te nemen en verder te komen. Na afloop van de werkperiode kun je op basis van jouw ervaringen het werk zelf voortzetten. Of je kunt kiezen voor een vervolgafspraak of nog een werkperiode.

Van droom naar toekomst

Voor de oorsprong van mijn aanpak moet ik ver terug gaan in de tijd. Als jong meisje droomde ik er al van iets met kunst te mogen gaan doen. De realiteit verliep echter anders. Er moest brood op de plank komen en noodgedwongen moest ik mijn kunstzinnige droom laten voor wat hij was. Tot het moment – ik was al 35 jaar – dat iemand mij ‘toevallig’ wees op het bestaan van de “Freie Kunststudienstätte Ottersberg für die Soziale Wirkung der Kunst”. Het was een hele mondvol woorden waarbij ik mij nauwelijks iets kon voorstellen. Maar het trok mij aan als een magneet. Vooral de doelstelling intrigeerde mij: ‘de sociale werking van de kunst’. Wat zou daarmee worden bedoeld en hoe werkte dat dan?

Ik meldde mij aan bij deze kleinschalige werk- en studieplek en daarmee werd ik een van de eerste studenten van professor Rose Maria Pütz en haar echtgenoot. Later zou dit initiatief uitgroeien tot het huidige, gerenommeerde HKS, oftewel de Hochschule für Künste im Sozialen, Ottersberg. Maar in die tijd was het niet veel meer dan een atelier in het huis van het echtpaar, net buiten de bebouwde kom van het dorp Ottersberg. In de serre van het huis, die aan niet meer dan zeven personen ruimte bood, begonnen wij te schilderen. En terwijl wij daarmee bezig waren werden we stap voor stap ingewijd in de werking van kleuren. Voor mij was het een bijna magische gewaarwording die telkens weer ook met wetenschappelijke onderbouwingen vergezeld ging.
Ik bleef een heel jaar in Ottersberg en samen met mijn medestudenten werkte ik vijf dagen per week door in het atelier. Ook in de weekenden werkten de meesten van ons vrijwillig door. Het belangrijkste aan deze ervaring was dat ik weer terugkwam bij de droom uit mijn jeugd. En dat mij tegelijkertijd de weg naar de toekomst werd gewezen. Van droom naar toekomst.

Sociale werking van de kunst

Aansluitend aan dat jaar kwam ik – opnieuw geholpen door ‘toeval’ – naar Nederland waar ik in het jaar 1976 samen met mijn echtgenoot Peter Ashley ‘Het Klavertje’ in Zeist/Driebergen oprichtte. Op dit ‘Centrum voor persoonlijke ontwikkeling door middel van kunst’ bood ik driejarige opleidingen aan. In de geest van de ‘Kunststudienstätte’ namen de cursisten de tijd en ruimte om hun eigen kunstzinnig onderbouwde onderzoek uit te voeren.

Inmiddels ben ik blij en dankbaar dat ik de ‘sociale werking van de kunst’ heb kunnen verwerken in de vele cursussen, workshops en opleidingen die ik mocht geven. Blij ook dat ik die sociale werking op mijn beurt weer kon ondervinden in het werk van mijn cursisten. Dat kunst werkt, dat heeft zichzelf op veel manieren bewezen in de loop der jaren. Maar de ontwikkeling van ons menszijn gaat verder en iedere tijd brengt weer nieuwe uitdagingen. Daarom is het werk nooit ‘klaar’. Niet individueel, maar ook niet collectief.

Ontdekkingstocht

In mijn werkperiodes wil ik mij dan ook verder wijden aan de sociale werking van de kunst. Niet in de vorm van een cursus, workshop of opleiding. En ook niet in de vorm van therapiesessies. Maar wel in de vorm van een pure ontdekkingstocht naar het wezenlijke in ons leven. Naar het individuele, maar ook het collectieve dat ons als mens onderscheidt, en dat ons tegelijkertijd verbindt. In 1988 schreef ik al het boek ‘Het Kunstwerk Mens’. Maar het is pas nu dat ik mij klaar voel om opnieuw op onderzoek te gaan naar wat het kunstwerk mens inhoudt in onze huidige tijd. En dat onderzoek doe ik graag samen met mensen die daar spontaan ook iets voor voelen.
In mijn huidige opzet telt een werkperiode vier volle dagen, één dag per week gedurende vier opeenvolgende weken. Dat is de tijd en ruimte die ik heb vrijgemaakt en die ik kosteloos aanbied. En dat is de tijd en ruimte die je ook aan jezelf schenkt en aan de andere deelnemers, op het moment dat je besluit om mee te doen.

Kosteloos en waardevol

Tot slot nog dit. Soms krijg ik de vraag waarom ik dit kosteloos aanbied. Ik doe dat in dankbare nagedachtenis aan mijn studietijd in Ottersberg en voor alles wat daar door twee mensen werd geïnitieerd vanuit hun huis en met hun eigen beperkte middelen. Dit inspireert mij om nu, vanuit mijn eigen huis en middelen, ook iets te bieden. Het schenken van je tijd en ruimte, en dit ook van de ander te mogen ontvangen, is voor mij een van de meest waardevolle dingen die er zijn.

Meer weten of aanmelden?

Ben je geïnteresseerd, wil je je aanmelden of wil je eerst meer weten? Aarzel niet om contact op te nemen.

E-mail: galina@roseinblue.com

Te leven is te ‘werkelijken’

Deze zin kreeg ik van een kennis aan wie ik ooit een verhaal te lezen gaf dat ik geschreven had, maar dat nog geen titel had. Met deze titel kreeg ik het verhaal terug. Ik vond het prachtig hoe mijn kennis blijkbaar zelf een woord had gecreëerd: ‘werkelijken’! Het klopte precies.

In mijn verhaal ging het om een man van 48 jaar wiens kijk op de werkelijkheid begon te veranderen nadat hem iets onverwachts was overkomen. Ineens was hij uit balans geraakt. De figuur in mijn fantasieverhaal en de kennis hadden overigens het een en ander gemeen. Beiden waren leidinggevende functionarissen in een groot bedrijf en, eigenlijk, vrij gelukkig met hun leven en werk.

Zelf was ik in die tijd ook tevreden met mijn eigen onderneming, een kunst- en cultuurcentrum op een mooie locatie in Zwitserland.  Mijn werk vervulde mij helemaal en verhalen schrijven deed ik voor mijn eigen plezier als vrijetijdsbesteding en puur vanuit mijn fantasie.

Sindsdien zijn er heel wat jaren voorbijgeflitst. De kennis zie ik al lang niet meer, maar met de voorbije jaarwisseling moest ik ineens weer denken aan de gesprekken die wij over dit onderwerp hadden gehad. Te leven is te werkelijken. De zin staat in zijn handschrift nog steeds op de kaft van mijn manuscript.

Wat zou ik zélf in dit nieuwe jaar hebben om te vernieuwen…? Wat zou ik willen verwerkelijken…? Wat zou ik werkelijk willen maken? Dit vroeg ik mij af terwijl het mapje met daarin het bewuste verhaal mij leek aan te kijken. Alsof het mij een vraag stelde: Ga je mij nu eindelijk ook zelf lezen?

Toen ik het verhaal inderdaad nog eens ging doorlezen, schrok ik pas echt goed wakker. Het woordje ‘werkelijken’ stond namelijk gewoon in de tekst. Klein en onopvallend, maar toch. En hoewel je er makkelijk overheen kon lezen, had mijn kennis in dit ene woordje de kwintessens van het hele verhaal gezien. Het verhaal waarvoor ik zelf geen titel had kunnen vinden!

Nu komt het woordje ‘werkelijken’ opnieuw in mijn leven. Het doet mij beseffen dat ik het hele verhaal eigenlijk ook voor mezelf had geschreven. Het is als een ‘kunstwerkje’ dat zich pas wilde openbaren op het moment dat ik er klaar voor was. En om er klaar voor te zijn, had ik blijkbaar hulp nodig van buitenaf.

Dit is een soort hulp waar je niet om vraagt, maar die je onverwacht toe-valt. En als je goed oplet, dan gebeurt het vaker dan je misschien doorhebt.

Dankbaar voor alle hulp die mij het afgelopen jaar en daarvoor is toegevallen, wil ik hier een reeks woorden met je delen. Deze woorden ontving ik ooit van een lief mens, en sindsdien gebruik ik deze woorden regelmatig als meditatie-oefening:

Leven … Liefde … Waarheid … Vrede … Vreugde … Licht …

Met Leven, Liefde, Waarheid, ‘stijg’ je energetisch omhoog. Met Vrede, Vreugde, Licht, ‘daal’ je terug naar de aarde.

En is dat niet uiteindelijk ook wat in de zin ‘te leven is te werkelijken’ verborgen ligt … ?

“Genezen en genezen worden”

Onder deze, in het Nederlands ietwat vreemd klinkende titel, zou ik van de zomer in Brazilië een workshop geven. In plaats daarvan belandde ik twee weken voor mijn geplande vertrekdatum in het ziekenhuis. Onderzoek deed vermoeden dat er een kwaadaardig gezwel in mijn darmen zat. De reis naar Brazilië kon ik vergeten en de workshop kon ik – ironisch genoeg – eerst aan mezelf geven.

De mooie zomer gleed aan mij voorbij terwijl ik wekenlang het bed moest houden in het ziekenhuis. Het bood mij de gelegenheid om mijzelf, van binnen, waar te nemen. Mijn ziektebeeld dwong mij naar alles te kijken wat zich door de jaren heen in mij had opgebouwd. Een geweldige hoeveelheid oud zeer waar je normaal niet stil bij staat. Zou de tumor in mijn buik daar iets mee te maken hebben? De gedachte leek mij niet onlogisch en het deed mij met andere ogen kijken naar de ‘materie’ in mijn buik die operatief verwijderd zou moeten worden.

Om die reden wilde ik de tijd nemen voordat ik de operatie kon toelaten. Ik wilde onderzoeken wat deze tumor mij te vertellen had. Wat wilde deze aandoening mij openbaren? Daar wilde ik antwoord op voordat ik kon instemmen met de verwijdering ervan uit mijn lichaam. De tumor was een deel geworden van mijn organisme, en wie weet had ik haar, ongewild en ongemerkt, zelf wel laten ontstaan.

De tijd begon te dringen en de diagnose kwaadaardige kanker voelde als een zwaard van Damokles boven mijn hoofd. Toch voelde ik geen twijfel dat ik het gezwel, voordat het verwijderd zou worden, moest bevragen: “Vertel mij hoe ik zélf tot jouw ontstaan heb bijgedragen?”

Voor mij als therapeute was het niet moeilijk om de link te leggen naar factoren die van binnenuit werken. Zaken die vanuit de psychische toestand van de mens het ontstaan van een ziektebeeld kunnen veroorzaken of bevorderen. “Een ziekte heeft haar begin in de psyche (of de ziel) van de mens.” Dit stelde een Nederlandse arts én docent op de opleiding Kunstzinnige Therapie (voormalige Academie De Wervel in Driebergen) waar ik in de jaren 80 studeerde. Hij zei óók dat kanker veel te maken heeft met tranen die niet gehuild zijn. En met lach die niet gelachen is. Misschien klinkt het wat ver gezocht, maar hoe staat het er eigenlijk voor met onszelf in dit opzicht? Voor mijzelf: “Hoeveel heeft mijn ziel de afgelopen jaren niet innerlijk gehuild, zonder dat ik echt gehuild heb?”

De lessen van deze arts, wetenschapper en auteur zijn mij tot de dag van vandaag bijgebleven. En dat er een wisselwerking is tussen wat er binnen in ons gebeurt, en wat zich lichamelijk vormt, of misvormt, kon ik in mijn persoonlijk geval direct constateren. Het opende voor mij een nieuw, en nog onbeschreven blad van mijn levensplan.

De operatie is inmiddels met succes verricht en hoewel de diagnose van kanker ook is bevestigd, is mijn herstel goed op gang gekomen en heb ik perspectief op een leven zonder kanker. Genezing, dat is nu de volgende fase.

Maar hoe voltrekt zich genezing? En hoe kun je zélf aan genezing bijdragen? Ineens stond de titel van de workshop in Brazilië, voor mij centraal. ‘Genezen en genezen worden.’ Hoe ongewoon, in taalkundig opzicht, deze titel ook mag klinken, het zette mij verder aan het denken. “Wie of wat moet eigenlijk genezen?” En… “Wie of wat doet ons genezen?”

Als er inderdaad een wisselwerking is tussen alles wat in onszelf gebeurt en hetgeen zich fysiek manifesteert: “Wat moet er dan eerst in onszélf geholpen worden om te genezen zodat de ziekte ons niet telkens weer op hetzelfde hoeft te wijzen?”

En voorbij het persoonlijke vlak: “Wat zijn de gebieden in onze samenleving, maatschappelijk, sociaal en vooral humanitair, die om genezing schreeuwen? En wat kun je daar als enkeling daar aan doen?”

Het feit dat ik deze vragen stel wil niet zeggen dat ik ze allemaal kan beantwoorden. Maar zowel op persoonlijk als op maatschappelijk vlak zullen we bij onszelf moeten beginnen. Van binnen genezen, en het liefst vóórdat er in het fysieke zich iets manifesteert. Dit kondigt zich voor mij nu aan als mijn nieuwe leef- en werkrichting voor het volgend jaar. Tot het einde van dit jaar neem ik de tijd om mijzelf te verzorgen, en de gebeurtenissen van het recente verleden dieper tot mij te laten spreken. Zodat ik daaruit ook nieuwe kracht kan putten.

Met ingang van het nieuwe jaar hoop ik in mijn Atelier Rose in Blue weer mensen te mogen ontvangen die met behulp van kunst aan zichzelf willen werken. Ieder mens is een kunstwerk in persoon. En ieder mens kan werken aan zijn eigen kunstwerk. Mijn eigen kunstwerk heeft het afgelopen jaar de noodklok geluid. En terugkijkend op wat ik ervan heb geleerd en wat ik er nog meer van ga leren, ben ik daar nu blij om!

Galina

Op zoek naar ons levensplan

Rose in BlueLicht, kleur, een nieuwe levensimpuls! Waar komt het eigenlijk vandaan als wij het gevoel hebben dat we weer helemaal opleven?

En hoe zouden we dat gevoel vaker kunnen activeren? In het atelier Rose in Blue richten we ons op die vraag door de levenskunst en het levensplan centraal te stellen.

De natuur – nu, in de lente – geeft ons op haar manier een prachtig voorbeeld van opleven. Ze volgt daarbij met grote precisie een door hogere orde ingegeven levensplan. Een patroon waarin alles is uitgestippeld om zich in zijn eigen tempo te voltrekken. Wij zien dit ieder jaar gebeuren en nemen het als vanzelfsprekend waar. Totdat, op een dag, het ons niet meer opvalt.

Dat gold ook voor mij. Maar dit jaar was het anders. Dit jaar was het alsof de ontluikende knoppen van de bomen en struiken mij een vraag stelden: ‘En jij, mens, hoe ga jij dit jaar ontluiken?’

Een rare vraag natuurlijk, die zomaar bij mij opkwam. Maar ook een vraag die mij niet meer losliet. Want hoe zou het proces van opleven bij de mens werken? De mens is nauw met de natuur verbonden. Dat is waar. Maar de mens is niet – zoals de natuur – geprogrammeerd in patronen en jaargetijden…

Maar toch, zou er voor de mens ook een levensplan bestaan? En zou dat net zo uniek en eigen zijn als bijvoorbeeld een kunstwerk? Is het niet zo dat elk kind bij de geboorte iets potentieel nieuws meebrengt? Een plan waarmee je ook later in je leven, als volwassene, nog steeds bezig bent?

Als je nou eens zou aannemen dat het inderdaad zo werkt…

Dan kun je het leven zien als een onderneming van een hogere orde. Dan kun je het leven zelf zien als de uitvoering van een levensplan waarvoor je alle benodigde bagage en richtingaanwijzers in jezelf draagt. Alleen, misschien ben je je daarvan nog helemaal niet bewust.

Een deel van je levensverhaal is al geschreven. Dat is jouw voorgeschiedenis, die in beeld brengt wat je al over jezelf wist. Maar hoe nu verder?

Sta eens stil en zie wat er nu in jouw wereld gebeurt. Het moment van nu is eeuwig, ruimte en tijd ineen. Het proces van de levenskunst begint bij dit besef. En dit besef kan leiden een nieuwe impuls aan je leven, een uitnodiging om iets nieuws te beginnen.

Misschien voel je iets wat zich al een tijd probeert kenbaar te maken aan jou. Zit er iets in de kiem te wachten totdat jij het herkent, zodat het zich kan openbaren? Het kunstwerk mens voltooit zich niet volgens een vast recept, het voltooit zich volgens de openbaring van datgene wat jou leven nog wil worden.

In mijn atelier bied ik op verschillende manieren sessies en programma’s aan waarbij het bovenstaande ook aan bod komt. Bent u geïnteresseerd om het thema van menselijke ontwikkeling vanuit kunstzinnig perspectief te verkennen, dan kunt u altijd contact opnemen om een kosteloze en vrijblijvende proefsessie van anderhalf uur op afspraak in te plannen.

Rose in Blue‘Van het leven een kunstwerk te maken’… Waar komt deze formulering eigenlijk vandaan?
In 1988 kwam mijn derde boek uit in een serie die ik in Nederland schreef. Het boek droeg de titel: ‘Therapie… en wat dan?’, met de ondertitel: ‘het kunstwerk mens’. Dit boek is direct gebaseerd op mijn ervaringen in mijn toenmalige praktijk (Het Klavertje in Driebergen/Zeist) en is verrijkt met bijdragen van oud-cursisten van de opleiding die ik toentertijd gaf.

Van dit boek heb ik nog enkele exemplaren op voorraad. U kunt een exemplaar bestellen voor de prijs van 15 euro per stuk.

Rose in BlueTot slot…
Sinds de opening van het Atelier in februari 2015, waarop een oud-cursiste mij met een prachtig bloemstuk verblijde…

foto galina met cursist_1… is er veel gebeurd. Mensen kwamen, een enkeling eerst, later meer. Zij brachten elk hun eigen gedachten mee en hun eigen vragen. En zo kon mijn nieuwe werk van start gaan. Misschien ben jij de volgende!

Levenskunst: een eerste oefening…

Levenskunst als verbinding
Levenskunst staat bij Rose in Blue voor de verbinding tussen leven en kunst. In een breder perspectief, voor de verbinding tussen hemel en aarde. Deze verbinding kan door de mens ontstaan.

De mens moet in het midden komen te staan, zijn plaats als kunstenaar innemen, dan wordt de levensbron voor hem geactiveerd en wordt hij geïnspireerd. Zonder zijn tussenkomst is er geen motief voor iets om te onstaan. Of een reden voor iets om te gebeuren.

Het niets waarin alles besloten ligt
Vanuit zichzelf doet de levenskunst niets. Daarin ligt haar grootste kracht. Het niets… waarin alles als mogelijkheid besloten ligt.

Dit verborgene ben jij zelf. Mét een arsenaal aan krachten waarvan je in je dagelijkse bezigheden maar een klein gedeelte gebruikt.

Het leven werkt als een positief geladen stroom die jou voortbeweegt op een weg die door toeval lijkt te zijn bepaald. Toch heb je het verloop daarvan ooit zelf uitgestippeld.

Het ooit en het nu
Stel je nu eens voor dat het ooit niet ergens in het verre verleden ligt, maar hier en nu aan het gebeuren is

Het leven wordt voorwaarts geleefd maar ‘achterwaarts’ begrepen.

Lees je dit voor het eerst, en wil je deze gedachte op een traject van je eigen levensloop toepassen? Doe dan de onderstaande oefening.

De oefening

Een woord vooraf:
In mijn werk, in Atelier Rose in Blue, pas ik veel verschillende oefeningen en werkwijzen toe. Sommige oefeningen kun je zelf doen. Die deel ik graag in mijn berichten op deze site, zodat iedereen zijn eigen ervaring al kan opdoen. Voor het uitdiepen van een ervaring of een vervolg op een bepaalde oefening kun je mij altijd vrijblijvend e-mailen of een afspraak met mij maken.

Wat je nodig hebt:
Je hebt 15 tot 20 min ongestoord de tijd en de ruimte. Je hebt pen en papier bij de hand om je ervaringen op te schrijven. Je bent bereid om je verbeeldingsvermogen vrij te laten werken. Lees onderstaande inleiding goed door. En laat de rest zich in jouw verbeelding voltrekken.

De oefening begint:
Ga rustig zitten, doe je ogen dicht en stel je voor…

Je loopt door een bekende straat in een bekende stad… Ineens sta je voor de ingang van een theater. Het is een theater dat je nooit eerder had gezien. Er draait een voorstelling die op een poster bij de ingang groot aangekondigd staat. Het is een toneelstuk waarin jij (ja, jouw naam staat vermeld) de hoofdrol speelt. En het gaat over jouw leven in de afgelopen maanden of jaren!

Je staat verbaasd te kijken. Je kent je eigen leven toch? Daarvoor hoef je toch niet naar het theater? Toch ga je naar binnen. De zaal is helemaal vol, maar op de eerste rang is nog een plaats vrij. Gereserveerd voor jou. Het lijkt ook alsof iedereen op jou heeft gewacht, want nu kan de voorstelling beginnen.

De voorstelling begint en je ziet alles gebeuren. In je verbeelding. Precies zoals het in jouw geheugen allemaal gebeurd is. Alleen zie je dat de gebeurtenissen zich ‘achterwaarts’ voltrekken. Het stuk begint met de laatste scène uit jouw leven. En gaat verder met de scène daarvoor. En met de scène daar weer voor. En zo door…

Wat valt je op?